Fundacja Kraina Zdrowia

pierwsza wizyta u dentysty
11 maja 2021 / Dzieci, Zdrowie

Stomatolog i dziecko. Kiedy jest właściwy moment na wizytę w gabinecie stomatologicznym.

Choroba próchnicowa jest szeroko rozpowszechnionym problemem zdrowotnym na całym świecie. Uważana jest za najszerzej występującą przewlekłą chorobę u dzieci. W Polsce próchnica wczesnego dzieciństwa od wielu lat utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Niestety zachorowalność dzieci na próchnicę wzrasta wraz z wiekiem. Wiąże się to m.in. z dietą, stylem życia, problemami z prawidłową higieną jamy ustnej czy statusem społecznym.

Okres ciąży

Często rozpoczyna się już w pierwszym roku życia (około 6-8 miesiąca). Jedną z jej przyczyn jest okres ciąży. Badania naukowe wykazały, że duża ilość bakterii próchnicotwórczych w organizmie matki ma istotny wpływ na budowę zawiązków zębów mlecznych u płodu. Znaczna ilość bakterii próchnicotwórczych m.in. Steprococcus mutans przekazywanych przez łożysko, ma istotny wpływ na późniejszą jakość twardych tkanek zębów mlecznych. A dokładnie na stosunek ilościowy związków nieorganicznych do organicznych. Im więcej składników nieorganicznych w tkankach twardych zęba, tym bardziej jest on odporny na działanie próchnicy. Niestety dzieci kobiet w ciąży, które miały zły stan jamy ustnej posiadały szkliwo o wiele gorszej jakości w porównaniu do dzieci kobiet ze zdrową jamą ustną. 

Zęby mleczne a próchnica

Jak wiadomo, zęby mleczne różnią się budową morfologiczną od zębów stałych. Szkliwo jest słabiej zmineralizowane, a jego warstwa jest cieńsza w stosunku do zębów stałych. Zębina również wykazuje słabsze zmineralizowanie, a jej grubość w porównaniu do zębów stałych jest o połowę niższa. To powoduje, że bakterie próchnicotwórcze szybciej przedostają się do tkanek głębiej położonych niż w przypadku zębów stałych. Dlatego tak ważne są regularne wizyty dziecka w gabinecie stomatologicznym, aby zahamować chorobę próchnicową w jak najwcześniejszym stadium. Nie bez przyczyny mówi się, że próchnica u dzieci postępuje w piorunującym tempie. Jej przebieg zazwyczaj jest ostry, gwałtowny i obejmuje kilka zębów jednocześnie. 

Pierwsza wizyta u stomatologa

Nasuwa się zatem proste pytanie: kiedy najlepiej pójść z dzieckiem do stomatologa? Najpierw jednak trzeba wiedzieć, do jakiego lekarza umówić wizytę. Lekarz dentysta, leczący dzieci to pedodonta. Pedodoncja to specjalizacja stomatologii ukierunkowana na leczenie dzieci. Lekarz dentysta z taką specjalnością jest osobą najlepiej do tego wykwalifikowaną. W przypadku przyjmowania dzieci jest to niesłychanie ważne. Gabinet pedodontyczny jest specjalnie przystosowany do wizyt dzieci. Personel jest odpowiednio wykwalifikowany, aby mali pacjenci czuli się bezpiecznie i komfortowo podczas takiej wizyty. 

W jakim wieku zaplanować pierwszą wizytę dziecka u specjalisty?

Pierwsza wizyta w gabinecie stomatologicznym według PTSD (Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej) powinna odbyć się w okresie między 6 a 12 miesiącem życia dziecka, a najlepiej po pojawieniu się pierwszego zęba. Wizyta ta nie jest głównie skierowana na diagnozowanie próchnicy – ma ona szerszy zakres. Oprócz oceny stanu zębów pod względem choroby próchnicowej, lekarz pedodonta bada również rozwój układu stomatognatycznego. Zwraca szczególną uwagę na okresy wyrzynania zębów, na relację żuchwy w stosunku do szczęki, a także przeprowadza wywiad odnośnie do diety malucha. Bardzo ważne jest, aby od 6 miesiąca życia wzbogacać ją w produkty twarde. Ma to istotny wpływ na rozwój wyrostków zębodołowych (wysokość i szerokość). Na dalszym etapie może to rzutować na pojawianie się wad zgryzu czy problemy logopedyczne. Dodatkowo lekarz instruuje rodziców, jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej maluszka.


Pierwsza wizyta u starszych dzieci

Co w przypadku dzieci starszych, jeśli nie został wprowadzony schemat wizyty od pierwszego zęba? W takim przypadku rodzic powinien udać się do pedodonty ze swoją pociechą w trybie pilnym. Dzieci starsze w przeciwieństwie do maluszków potrzebują innego przygotowania do pierwszej wizyty w gabinecie stomatologicznym. Na początek zaleca się umówienie na wizytę adaptacyjną. Wizytę, na której dziecko poznaje lekarza pedodontę, personel, gabinet oraz całe oprzyrządowanie. Warto kilka dni przed wizytą poczytać książkę o gabinecie stomatologicznym lub obejrzeć bajkę z ulubionym bohaterem. Godziny wizyt powinny być poranne, szczególnie u małych dzieci. O tej porze dziecko nie jest głodne, senne ani zmęczone całym dniem, dzięki czemu chętniej współpracuje z personelem. Tu pojawia się jedna z najważniejszych kwestii odnośnie do przyjmowania dzieci w gabinecie: maluchów nie wolno leczyć na siłę. Czasy, kiedy dziecko było trzymane przez rodziców i asystentkę, a lekarz starał się wyleczyć zęby, dawno minęły. Na rynku stomatologicznym jest wiele możliwości, aby wizyty w gabinecie były jak najmniej traumatyczne, zarówno dla dziecka, jak i rodziców. 

Częstotliwość wizyt

Poruszając kwestię pierwszej wizyty, warto wspomnieć o częstotliwości spotkań w ciągu roku. W przypadku malutkich dzieci, o częstotliwości decyduje lekarz pedodonta. W przypadku dzieci starszych, wizyty powinny odbywać się co 3 miesiące. Regularne wizyty w gabinecie stomatologicznym umożliwiają wczesne wykrycie próchnicy i zahamowanie jej rozwoju. Próchnica u dzieci przyjmuje postać ostrą z gwałtownym przebiegiem. W dodatku słabo zmineralizowane zęby mleczne są na nią bardziej podatne. Dlatego też wizyty w gabinecie stomatologicznym powinny odbywać się 4 razy w roku. W ten sposób rodzice są w stanie kontrolować stan zdrowia jamy ustnej swojego dziecka.

Bardzo ważne jest, aby pierwsza wizyta dziecka w gabinecie stomatologicznym nie była spowodowana bólem zęba. Ma to istotny wpływ na późniejszą współpracę lekarz-mały pacjent. Dlatego tak ważne jest, aby edukować rodziców i uświadamiać ich, że pierwsza wizyta w gabinecie stomatologicznym powinna odbyć się po pojawieniu się pierwszego zęba w jamie ustnej dziecka. Nie tylko przyzwyczaja to dziecko do widoku lekarza, ale także daje stały nadzór nad stanem jego jamy ustnej. Dzięki temu nie ma możliwości przeoczenia pojawienia się pierwszych objawów choroby próchnicowej. W przypadku małych dzieci profilaktyka odgrywa bardzo ważną rolę i jest w stanie uchronić je przed chorobą cywilizacyjną, jaką jest próchnica.  

Bibliografia:

1. A. Wójtowicz, A. Malm’ „Mikrobiologiczne podłoże próchnicy w aspekcie jej profilaktyki”, Mikrobiologia, Tom 65, nr 5, 2009 r.

2. M. Szpringer-Nodzak, M. Wochna-Sobańska, „Stomatologia wieku rozwojowego”, PZWL, Warszawa 2003r.

3. E. Pels, I. Tkacz-Ciebiera, „Próchnica wczesnego dzieciństwa w odniesieniu do liczebności bakterii Streptococcus mutans i Lactobacillus spp. w ślinie”, Nowa Stomatol 2017; 22(3): 120-128.

4. E. Pels, A. Kobylińska, M. Kukurba-Setkowicz, A. Szulik, R. Chałas, „Profilaktyka stomatologiczna i postępowanie lecznicze u kobiet w ciąży. Stanowisko grupy roboczej ds.profilaktyki stomatologicznej u kobiet w ciąży Polskiego Oddziału Sojuszu dla Przyszłości Wolnej od Próchnicy”, Nowa Stomatol 2018; 23(4): 159-165.

Autor:

Mgr inż. Agata Modzelewska

Dyplomowana higienistka stomatologiczna, wykładowca w Warszawskiej Policealnej Szkole Medycznej, certyfikowany instruktor oraz expert marki stomatologicznej. Prowadzi zajęcia w Szkołach Rodzenia oraz bierze udział w ogólnopolskich warsztatach Świadoma Mama i Familie. Jej głównym zainteresowaniem jest profilaktyka stomatologiczna kobiet w ciąży i noworodków. W wolnych chwilach prowadzi Fanpage Gang Mleczaków.

Fanpage Gang Mleczaków

Podziel się!